Artykuły 114-127 Kodeksu pracy dotyczą odpowiedzialności materialnej pracowników za szkody, które zostały wyrządzone pracodawcy. Należy przy tym zaznaczyć, że odpowiedzialność różni się w zależności od tego czy dotyczy mienia powierzonego, czy innego niż powierzone. W jakich przypadkach pracodawca może starać się o odszkodowanie i czy księgowość jest w stanie pomóc mu w tej sytuacji?
Odpowiedzialność materialna ogólna - w jaki sposób uzyskać odszkodowanie?
Ten rodzaj odpowiedzialności obowiązuje wszystkich pracowników i pojawia się w momencie nawiązania stosunku pracy. Zatrudnione osoby ponoszą odpowiedzialność materialną za szkodę, która została wyrządzona pracodawcy w sytuacji, gdy w sposób zawiniony nie wykonali obowiązków lub były one wykonane nienależycie. Aby uzyskać odszkodowanie, pracodawca musi wykazać okoliczności, które wskazują na odpowiedzialność pracownika, a także określić wysokość szkody. Należy jednocześnie zaznaczyć, że odpowiedzialność odszkodowawcza może zaistnieć wyłącznie w sytuacji, gdy zostaną jednocześnie spełnione cztery warunki:
- - niewykonanie obowiązków przez pracownika lub ich nienależyte wykonanie,
- - pojawienie się szkody u pracodawcy,
- - zawiniony charakter działania pracownika,
- - istnienie związku przyczynowo-skutkowego między szkodą a naruszonymi obowiązkami pracowniczymi.
Przy ustalaniu wysokości odszkodowania pomocna będzie księgowość, która zajmie się np. określeniem ceny konkretnego urządzenia z daty ustalania odszkodowania oraz określeniem kwoty utraconych korzyści.
Odpowiedzialność materialna za mienie powierzone
W tym przypadku, w razie powstania szkody, pracownik odpowiada za nią w pełnej wysokości. Nie ma znaczenia czy powstała ona w sposób umyślny, czy nieumyślny. Jednym sposobem na uwolnienie się od odpowiedzialności materialnej przez pracownika jest wykazanie, że szkoda powstała z przyczyn niezależnych od niego, np. w wyniku kradzieży.